Over ogen » Low Vision

Oorzaken van slechtziendheid

De meest voorkomende oorzaken van slechtziendheid zijn maculadegeneratie (vermindering van de functie van de gele vlek van het netvlies), diabetische retinopathie (afwijkingen aan het netvlies door suikerziekte) en glaucoom (beschadiging aan de oogzenuw door een te hoge oogdruk). Door de beschadiging aan het netvlies of oogzenuw kan dan geen scherpe afbeelding meer verkregen worden. Ook oogaandoeningen aan de ooglens zoals cataract (staar) of aan het hoornvlies kunnen slechtziendheid veroorzaken. Soms ligt de oorzaak van slechtziendheid in de hersenen (neurologisch). Met de ogen zelf is dan niets aan de hand, maar door hersenletsel kan de informatie dan niet meer op de juiste wijze verwerkt worden.

Het is belangrijk dat een oogarts vaststelt wat de oorzaak van de slechtziendheid is. Sommige aandoeningen zijn te behandelen door medicatie of een operatie om beter zicht te geven óf om verslechtering te voorkomen of te vertragen. Wanneer de oogarts het gezichtsvermogen niet meer kan verbeteren, is er een indicatie voor de low vision specialist.

Low Vision onderzoek

Tijdens het low vision onderzoek zal de optometrist u eerst een aantal vragen stellen. Waar heeft u door uw slechtziendheid moeite mee gekregen? Wat zou u graag weer willen doen? Gebruikt u al hulpmiddelen en hoe zijn uw ervaringen hiermee? Vervolgens zal de optometrist een aantal metingen verrichten, waaronder een gezichtsscherpte bepaling, brilmeting (refractie) en een leesproef. Aanvullend kan nog een contrastmeting, kleurzientest of gezichtsveldonderzoek gedaan worden. Al deze onderdelen zijn bepalend voor een goed advies over hulpmiddelen.

Low Vision hulpmiddelen

Het doel van low vision hulpmiddelen is het bieden van vergroting. Immers, als we slecht kunnen zien, dan herkennen we grotere dingen makkelijker dan kleine. U gaat met een low vision hulpmiddel dus niet scherper zien, maar het vergemakkelijkt het zien bij bepaalde taken of maakt bepaalde activiteiten weer mogelijk. Er bestaat geen universeel hulpmiddel dat u de hele dag kunt dragen (zoals een gewone bril) waarmee alle problemen zijn opgelost.

Soorten low vision hulpmiddelen

Loepen
Loepen zijn er in vele soorten en maten; een vergrootglas, schuifloep met ingebouwde verlichting of een loeplamp. Voor alle loepen geldt; hoe hoger de vergroting, hoe kleiner de diameter van het glas wordt en het overzicht steeds minder. Een heel sterke loep die het overzicht van een hele bladzijde heeft, is technisch dus onmogelijk.

Loepbrillen
Loepbrillen bestaan uit een of twee sterke loepglazen, uitgevoerd voor een of twee ogen. Deze brillen lijken qua uiterlijk nog het meest op een gewone bril, maar bieden slechts beperkte vergroting en vereisen een korte kijkafstand. Hoe hoger de vergroting van een loepbril wordt, des te korter de kijkafstand hiermee is.

Telescoopbrillen
Telescoopbrillen bestaan uit een optisch systeem (verrekijker) welke op of door een basisglas is gemonteerd in een stevig montuur. Een telescoopbril wordt individueel op maat vervaardigd en kan voor een of twee ogen gemaakt zijn. De bril kan gebruikt worden voor veraf of nabij zien. Door een instelbaar systeem te gebruiken of te werken met extra opzetlenzen, kunnen soms meerdere taken op verschillende afstanden met een bril uitgevoerd worden.
Telescoopbrillen voor veraf zien kunnen gebruikt worden voor bijvoorbeeld TV kijken of theaterbezoek. Omdat u met een telescoopbril de handen vrij heeft, is een telescoopbril voor nabij zeer geschikt om mee te schrijven, handwerken en knutselen maar uiteraard ook om mee te lezen.

Elektronische hulpmiddelen (beeldschermloep)
Bij de elektronische hulpmiddelen (beeldschermloep) wordt gebruik gemaakt van een camera en een beeldscherm. Er bestaan modellen voor op tafel of kleinere meeneembare versies met accu. Een beeldschermloep is met name geschikt voor mensen die een hoge vergroting nodig hebben en/of voor wie een hoog contrast (zwart/wit) belangrijk is.

Vergoeding

De meeste vergrotende hulpmiddelen komen voor vergoeding door de ziektekostenverzekering (regeling hulpmiddelen) in aanmerking. Hiervoor is wel een verklaring van de oogarts noodzakelijk. Op welke wijze een hulpmiddel aangevraagd en vergoed wordt, verschilt per type hulpmiddel en verzekering. De low vision specialist is op de hoogte van de verschillende regels en procedures en kan u helpen bij de aanvraag.

Optometrist / low vision specialist

Tijdens de 4-jarige hbo-opleiding tot optometrist is low vision onderwijs een vast onderdeel. De in low vision gespecialiseerde optometrist heeft een jarenlange ervaring in het aanpassen van hulpmiddelen voor slechtzienden en beschikt tevens over alle apparatuur en hulpmiddelen die nodig zijn om u goed te kunnen adviseren. De in low vision gespecialiseerde optometrist werkt vaak in een ziekenhuis, een gespecialiseerde optiekzaak of optometriepraktijk of een regionaal centrum voor slechtziende en blinde mensen. Een optometrist die zich niet heeft gespecialiseerd in low vision, kan u doorverwijzen naar een collega in de buurt die dit wel doet.

Regionale centra

De in low vision gespecialiseerde optometrist heeft vaak een jarenlange ervaring in het aanmeten van vergrotende hulpmiddelen en kan u dus goed adviseren. Soms is een low vision hulpmiddel echter niet de oplossing voor uw problemen. De low vision specialist kan u dan doorverwijzen naar een regionaal centrum voor slechtziende en blinde mensen (Visio of Bartimeus). Hier kan men u verder helpen met de praktische problemen die u ervaart door uw slechtziendheid en kan u beter leren omgaan met uw slechtziendheid.