Preventieve arbozorg door Gezonde Ogen op Werk
Goed nieuws voor de optometrie: de ZonMw-aanvraag van Amsterdam UMC met de titel “Preventieve arbozorg door Gezonde Ogen op Werk” is gehonoreerd. In dit 18 maanden durende project, dat begin 2026 van start gaat, werken we binnen een breed landelijk netwerk aan betere preventie van droge ogen en digitale oogvermoeidheid (dry eye disease en digital eye strain) op de werkvloer.
Steeds meer werkenden ervaren klachten zoals branderige, droge of vermoeide ogen, hoofdpijn en concentratieproblemen, met name bij intensief beeldschermgebruik. Deze klachten hebben directe gevolgen voor werkcomfort, productiviteit en duurzame inzetbaarheid, en kunnen uiteindelijk leiden tot verzuim. Ondanks de toenemende problematiek krijgt ooggezondheid nog weinig structurele aandacht binnen de arbozorg. Adviezen zijn vaak versnipperd en onvoldoende vertaald naar de dagelijkse praktijk.
Met dit project wordt ingezet op het ontwikkelen van een praktische, multidisciplinaire leidraad waarin oogzorg expliciet wordt meegenomen. Optometristen spelen hierbij een belangrijke rol, met focus op vroege signalering, preventie en concrete handelingsadviezen. Denk aan toepasbare richtlijnen voor werkplek, schermgebruik, omgevingsfactoren en visueel gedrag: wat kunnen werknemers en werkgevers nú al doen om klachten te voorkomen of te verminderen?
Projectaanpak
Het project bestaat uit meerdere onderdelen:
- Een kennissynthese van wetenschappelijke literatuur, bestaande richtlijnen, digitale hulpmiddelen en praktijkervaringen.
- Co-creatie van een leidraad samen met onder andere optometristen, oogartsen, bedrijfsartsen, arbeidshygiënisten, werkgevers en werkenden.
- Ontwikkeling van een communicatiecampagne met praktische materialen, zoals posters en infographics.
- Inventarisatie en (door)ontwikkeling van digitale hulpmiddelen, bijvoorbeeld ergonomische zelfchecks, knippertrainingen en eenvoudige omgevingsscans.
- Een praktijktest, onder andere bij de arbodienst van Amsterdam UMC, om de toepasbaarheid en bruikbaarheid in de dagelijkse werkpraktijk te toetsen.
Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met een breed netwerk van partners, waaronder Amsterdam UMC, Droge Ogen Kliniek Nederland, het Oogfonds, de Nationale Vereniging Sjögren Patiënten, Koninklijke Visio, NVvA, NVAB en Amsterdam UMC als werkgever. Hiermee wordt oogzorg verbonden met arbeidsgeneeskunde, ergonomie en praktijk- en ervaringskennis.
De resultaten – een leidraad, een toolbox met digitale hulpmiddelen en publieksgerichte materialen – worden vrij beschikbaar gesteld via beroepsverenigingen, werkgeversnetwerken en landelijke platforms. Daarnaast levert het project onderbouwing voor het opnemen van ooggezondheid in het Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (PAGO) en worden de belangrijkste uitkomsten wetenschappelijk gepubliceerd.
Doel: ooggezondheid als vast onderdeel van preventieve arbozorg, met een duidelijke en zichtbare rol voor de optometrist, en met als resultaat meer comfort, minder klachten en duurzame inzetbaarheid voor werkenden.
