Leestestje om te voorspellen wie hoofdpijn krijgt van Avatar

Extreme diepte en beweging in 3D-beelden kan bij iedereen tot klachten leiden

Zo'n twintig procent van de bevolking heeft een mindere oogsamenwerking. De mensen in die groep weten dat meestal niet eens. Tot ze bij het bekijken van 3D-games of 3D-films als Avatar hoofdpijn en geïrriteerde ogen krijgen, blijkt uit onderzoek van TU/e-promovendus Marc Lambooij en optometrist Marten Fortuin. Ze ontwikkelden een eenvoudige leestest waarmee mensen snel kunnen vaststellen of Avatar ze hoofdpijn zal bezorgen. En ze wijzen de weg naar de oplossing: een 'kijkcomfortinstelling' op de 3D-tv of de gameconsole.

Lambooij en Fortuin gebruikten voor het onderzoek een groep van zo'n tachtig proefpersonen, die ze opsplitsten in mensen met goede en minder goede oogsamenwerking. De laatste groep kan minder makkelijk één beeld vormen in de hersenen van dat wat ze met hun twee ogen zien. De TU/e-onderzoekers toonden aan dat de groep met verminderde oogsamenwerking flink meer klachten ondervindt bij het kijken naar 3D-beelden. Ze ontwikkelden een eenvoudige leestest - voor op het beeldscherm – waar uit de leessnelheid in 2D en in 3D goed voorspeld kan worden of mensen een grotere kans op visuele klachten hebben bij het kijken naar 3D-beelden.

Maar ook mensen met goede oogsamenwerking kunnen last krijgen van de 3D-beelden, blijkt uit het onderzoek van Lambooij. Vooral de combinatie van extreme diepte en beweging is funest. Net de combinatie die je veel tegenkomt in 3D-games en -films.

De onderzoekers dragen ook de oplossing aan, zodat iedereen straks met voldoende 'kijkcomfort' naar 3D-beelden kan kijken. De genoemde leestest op scherm kan namelijk worden opgenomen in een display of een game, en de uitslag van de test kan via een algoritme vertaald worden naar de passende kijkcomfortinstelling. Deze instelling past bijvoorbeeld de hoeveelheid diepte aan, zodat niemand meer hoofdpijn hoeft te krijgen.

Lambooij en Fortuin deden hun onderzoek in het 3D-lab van de Mens-Techniek Interactie (MTI) groep van de Technische Universiteit Eindhoven, onder begeleiding van dr. Wijnand IJsselsteijn (TU/e) en prof.dr. Ingrid Heynderickx (Philips Research). In het 3D-lab wordt onder meer onderzoek gedaan naar 3D-beelden voor minimaal invasieve chirurgie, 3D-teleconferencing en 3D-tv zonder 3D-brilletjes. Marten Fortuin is werkzaam bij de opleiding Optometrie van de Hogeschool Utrecht. Hij promoveert op zijn onderzoekswerk aan de City University in Londen.


02-03-2010